ΕΛΛΑΔΑ

«Ενστικτωδώς, βλέποντας το τέλος να πλησιάζει, αγκαλιάστηκαν όλοι μαζί» Η έρευνα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph για τις πυρκαγιές

«Πώς μπορούμε να καταπολεμήσουμε τις πυρκαγιές που σαρώνουν την ήπειρο – είναι αργά για να τερματιστεί αυτός ο πύρινος κύκλος;» διερωτάται η βρετανική εφημερίδα Telegraph που δημοσιεύει μεγάλη έρευνα για τις πυρκαγιές στην Ευρώπη. «Αυτό το καλοκαίρι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές έπληξαν το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη όπως ποτέ άλλοτε. Τι, ή ποιος, τις πυροδότησε;

Στην Αττική, τουλάχιστον 91 άνθρωποι σκοτώθηκαν και εκατοντάδες τραυματίστηκαν, γράφει η εφημερίδαστις πυρκαγιές που μόλις πριν από 10 ημέρες σάρωσαν το Μάτι, 18 μίλια ανατολικά της Αθήνας, στην πιο θανατηφόρο πυρκαγιά της χώρας από το 2007.

Πολλοί από τους κατοίκους και τους παραθεριστές που επιβίωσαν τα κατάφεραν πέφτοντας στη θάλασσα, καθώς οι φλόγες κατέστρεψαν περίπου 1.500 σπίτια και εκατοντάδες αυτοκίνητα. Είκοσι έξι άνθρωποι βρέθηκαν απανθρακωμένος σε ένα χωράφι λίγα μόλις μέτρα από τη θάλασσα.

Ο Νίκος Οικονομόπουλος, επικεφαλής του Ερυθρού Σταυρού της Ελλάδας, δήλωσε: «Προσπάθησαν να βρουν μια διαδρομή διαφυγής, αλλά δυστυχώς αυτοί οι άνθρωποι και τα παιδιά τους δεν το κατάφεραν. Ενστικτωδώς, βλέποντας το τέλος να πλησιάζει, αγκαλιάστηκαν όλοι μαζί».

Μια παρόμοια τραγωδία διαδραματίστηκε στην ορεινή περιοχή του Pedrógão Grande στην κεντρική Πορτογαλία τον περασμένο Ιούνιο, όπου οι πυρκαγιές στοίχισαν τη ζωή 66 ανθρώπων. Στο χωριό Nodeirinho, η Ana Sofia Bechor ήταν μεταξύ δώδεκα κατοίκων που κατέφυγαν σε μια τσιμεντένια στέρνα 3μx2μ, καθώς οι πυρκαγιές κατέλαβαν το χωριό. Η 39χρονη υπενθυμίζει ότι δίπλα της, μια ηλικιωμένη γυναίκα στη δεξαμενή υπέστη σοβαρά εγκαύματα. Άλλοι φώναξαν έντρομοι.

Όλη τη νύχτα περίμενε νέα για τον σύζυγο της, Sidnel, και τον τεσσάρων ετών ανιψιό της Rodrigo, οι οποίοι προσπαθούσαν να επιστρέψουν στο χωριό. Κοντά στη στέρνα δύο αυτοκίνητα είχαν καεί. Η Άννα έπεισε έναν γείτονα να την οδηγήσει στα συντρίμμια και ανακάλυψε το δικό της αυτοκίνητο παγιδευμένο κάτω από ένα πεσμένο δέντρο. Ο Sidnel και ο Rodrigo ήταν ξαπλωμένοι αγκαλιασμένοι στο έδαφος. Όπως εκείνοι που πέθαναν στην Ελλάδα, ο 38χρονος κρατούσε τον ανιψιό του αγκαλιά. «Μπορώ μόνο να φανταστώ την απογοήτευσή τους προσπαθώντας να ξεφύγουν», θυμάται, καθώς τα δάκρυα τρέχουν στα μάγουλά της.

Η καμένη ελληνική Ριβιέρα και οι ακόμα μαυρισμένοι λόφοι του Pedrógão Grande αποτελούν μαρτυρία για την εντεινόμενη απειλή των πυρκαγιών σε όλη την υδρόγειο.

Ο πύρινος όλεθρος θα ενταθεί

Σύμφωνα με τον Alexander Held, ανώτερο εμπειρογνώμονα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Δασών, το πύρινο σκηνικό που παρατηρήσαμε σε ολόκληρο τον κόσμο τα τελευταία χρόνια θα εντατικοποιηθεί. «Αυτό το καλοκαίρι είναι σίγουρα ένα άλλο σημάδι για το τι μπορούμε να περιμένουμε περισσότερο στο μέλλον», λέει. Ο Held αναφέρει ότι η εποχή των πυρκαγιών στην Ευρώπη αρχίζει τον Απρίλιο, ενώ πριν από λίγες δεκαετίες ξεκινούσε τον Ιούνιο, καθώς η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να επιδεινώνεται. Η μόνη μόνιμη λύση, επιμένει, είναι η καλύτερη διαχείριση των περιοχών της άγριας φύσης και η αποκατάσταση πιο ποικίλων μοντέλων γεωργίας και δασοκομίας.

Τέτοιες προσπάθειες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στην Πορτογαλία και ελπίζουμε ότι αυτές μπορούν να επαναληφθούν σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Στο χωριό Ferraria de São João, λίγα μίλια από το Nodeirinho, ο πληθυσμός των μόλις 40 κατοίκων έχει εφαρμόσει μια «Ζώνη Προστασίας Περιβάλλοντος» σε ακτίνα 100 μέτρων, αντικαθιστώντας τον ευκάλυπτο με αυτόχθονα είδη πολύ πιο ανθεκτικά στις πυρκαγιές όπως δρυς, καρυδιές και κερασιές. Έχουν υποστηριχθεί στις προσπάθειές τους από περίπου 500 εθελοντές, συμπεριλαμβανομένων πολλών από το εξωτερικό.

Στην περιοχή Mafra, ακριβώς βόρεια της Λισαβόνας, η τοπική Πολιτική Προστασία άρχισε να εισάγει την τακτική της «προκαθορισμένης καύσης» σε ιδιωτική γη που θεωρείται ότι αποτελεί ιδιαίτερη απειλή. Από το 2006, εξηγεί ο Carlos Trindade, συντονιστής πολιτικής προστασίας της Mafra, οι αρχές έκαψαν σκόπιμα γύρω στα 200 εκτάρια γης. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των πυρκαγιών μειώθηκε δραματικά από ετήσιο μέσο όρο 368 μεταξύ 2001 και 2005 σε 115 μεταξύ 2011 και 2016. Δεν έχει χαθεί ούτε μία ζωή στη φωτιά στο Mafra από τότε που ξεκίνησε το πρόγραμμα.

Καθώς ανεβαίνουμε σε έναν απότομο λόφο όπου πρόσφατα έλαβε χώρα μια προκαθορισμένη καύση, ο Trindade επισημαίνει τη βλάστηση των εγχώριων βελανιδιών , οι οποίες αντικατέστησαν τους ευκαλύπτους. Όπως και πέρυσι στην πατρίδα του και φέτος στην Ελλάδα, ο Trindade ξέρει πολύ καλά πόσο γρήγορα μπορεί να ξεσπάσει μια τέτοια βουκολική σκηνή. «Βλέπετε τη φύση», λέει. «Βλέπω καύσιμα».

 NEWSBEAST