ΚΡΗΤΗΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ

Μερος Α’. Διάφορα παρατηρήματα, συνήθειες, που είχαν στην Κρήτη και κάποια υπάρχουν μέχρι σήμερα!

 

Εσείς γνωρίζετε το αλογάκι της ΠαναγίαςΤην ΚεραζόζαΤι σημαίνει όταν ο σκύλος κλαίειόταν βουίζουν τααυτιά μαςόταν μας τρώνε τα χέρια μας ,όταν ξεπετάει το μάτι μας , ποια μέρα είναι καλύτερη για λούσιμοτισημαίνει όταν κράζουν τα κοράκιαη κουκουβάγιαγιατί δεν πρέπει να κυκλοφορούμε μεσημέριγιατί δε πρέπεινα τελούμε γάμους  Φλεβάρη μηνάτι έκανεέλεγεο γεωργός όταν έζευγε τα βόδιαΌλα αυτά και άλλα  πολλάθα διαβάσετε παρακάτω μαζί με το ξόρκι τους,  τις γητειές τους ας το πω καλύτερα.

Καλή σας ανάγνωση..!

Ψυχής μεράκια Νταβιγλάκη Πόπη

Διάφορα παρατηρήματασυνήθειες, που είχαν στην Κρήτη παλαιότερα και ίσως επικρατούν κάποια και μέχρισήμερα.!

Μέρος Α

Αν πέσει εικόνισμα από το εικονοστάσι

Αν πέσει εικόνισμα από το εικονοστάσι στα καλά καθούμεναείναι κακο σημάδι.

Σημαίνει ότι κάποια συμφορά θα πλήξει την οικογένεια.

Αν πέσει το εικόνισμα απ’ το εικονοστάσι,

Μήτε χαρά μήτε υγειά μα ούτε και γιορτάσι.

 

 Ουράνιο τόξο (κεραζόζα)

Το ουράνιο τόξο είναι μέσο πρόγνωσης του καιρού.

Στην Κρήτη οι χωρικοί το λένε Κ ε ρ α ζ ό ζ α και πιστεύουν ότι αν εμφανιστεί τις πρώτες πρωινές ώρες στονουρανόσημαίνει ότι ο καιρός θα βελτιωθείαν εμφανιστεί τις απογευματινές ώρες , σημαίνει ότι θαχειροτερέψεικαι λένε:

Αν την ε δεις την ταχινή, πήγαινε στη δουλειά σου,

Κι αν την ε δεις το πρόσαργο τρύπωνε στη φωλιά σου.

Επίσης λένε ότι:

Όποιος δει την κεραζόζα και δεν την ε χαιρετήσει,

μαύρο πόνεμα θα βγάλει,

Από κάτω απ’ τη μασχάλη.


Το αλογάκι της Παναγίας

Αν μας πλησιάσει και καθίσει πάνω μας το αλογάκι της Παναγίαςδεν το πειράζουμε.  Το σταυρώνουμε τρειςφορές και του λέμε:

Εαλογάκι ξομπλιαστόδείξε μου από πού θα παντρευτώ

Το μέτρημα των άστρων

Τη νύχτα δεν κάνει να μετράμε τα άστρα στον ουρανόγιατί όσα άστρα μετρήσουμετόσες μυρμηγκιές θα  βγουνστα χέρια μας.


Τι κάνει ο γεωργόςόταν ζεύγει τα βόδια

Όταν ο γεωργός ζεύγει τα βόδια για να οργώσειτα σταυρώνει τρεις φορές και λέειάντε ζωντανά μουμε τηδύναμη του Θεού να πάει η μέρα μας καλά.

Στο όνομα του μεγάλου ΧτιστούΗ ώρα ευλογημένη.

Άμα αρχίζεις τη δουλειά κάνε και το σταυρό σου,

Τον Παντοδύναμο Θεό να έχεις βοηθό σου.

Αν κλαίει ό σκύλος

Αν κλαίει ο σκύλος του σπιτιού ή τση γειτονιάςείναι κακό σημάδιΜπορεί κάποιος άνθρωπός τση οικογένειας ήσυγγενικό πρόσωπο να πεθάνειΌσοι τον ακούνε να κλαίειλένε:

Στο κεφάλι σου το κακό να πέσει.

Ο σκύλος ο παντέρημος ο κακομοιριασμένος

ολονυχτίς κλαουρίζει κι ήταν κουλουριασμένος.

Αν κρώζει η κουκουβάγια

Το κρώξιμο της κουκουβάγιας τη νύχτα πάνω από τη σκέπη του σπιτιού δεν είναι καλό σημάδιΚάτι κακόπεριμένει αυτό το σπίτι ή κάποιο τση γειτονιάς.

Άμα κρώζει η κουκουβάγια μες στην άγρια τη νυχτιά

Φέρνει μήνυμα θανάτου μ’ όλη της την απονιά.

Αν ένα παιδί γυρίζει περιστροφικά αναμμένο δαυλό

Όταν ένα παιδί γυρίζει γρήγορα κυκλικά έναν αναμμένο δαυλόσχηματίζεται ένας φωτεινός κύκλος και τότε λένεότι τη νύχτα θα κατουρηθεί στο κρεβάτι.

Θα το βρέξεις το βρακί σου την αποψινή βραδιά,

Μόνο πάψε να γυρίζεις το δαυλό με τη φωτιά.


Αν κρώζουν τα κοράκια

Αν κρώζουν τα κοράκια κοντά σε γαϊδούρισημαίνει ότι ανεμίζουνε πως θα ψοφήσει ο γάιδαρος.

Άμα κρώζουν τα κοράκια γύρω από το γαϊδούρι ,

Θέλουν γάιδαρο να φάνε από τα’ αχούρι

Ποια μέρα είναι η καλύτερη για λούσιμο

Η καλύτερη μέρα για λούσιμο θεωρείται το Σάββατο και η χειρότερη η Κυριακή.

Το ίδιο και για το κόψιμο των νυχιών.

Την Πέφτη πέφτουν τα μαλλια την Κυριακή μαδούνε,

και το Σαββατοκύριακο ανθούν και λουλουδούνε.

Τι σημαίνει η φαγούρα στο σώμα

Όταν κανείς ξυπνήσει την νύχτα και νιώσει έντονη φαγούρα και τσιμπιές στο σώμα τουλένε ότι έρχονται οι‘πόθαμένοι και τον τσιμπούνε και ότι αυτό είναι μήνυμα θανάτου.

Εγώ κακό δεν ήκαμαμήδε κακό με βρήκε,

Στον ύπνο με τσιμπούσανε έγνοια πολλή μου μπήκε.


Γιατί δεν πρέπει να κυκλοφορούμε σταύρωμα μεσημεριού

Λένε ότι δεν πρέπει να κυκλοφορούμε σταύρωμα μεσημεριού στους δρόμους και να αποφεύγουμε να περνούμεαπό έρημα σταυροδρόμιαγιατί το καταμεσήμερο κυκλοφορούνε τα φαντάσματαδηλαδή τα κακά πνεύματαμπορεί να γραντίσουμε

Πάντα καταμεσήμερο οι αφανταξιές περνούνε,

Στους δρόμουςστα περάσματαφωνάζουν και πηδούνε.

Ό γάμος τον φλεβάρη

Επειδή ο Φλεβάρης είναι λειψός μήναςδεν πρέπει να γίνονται γάμοι στη διάρκεια τουγιατί κόβονται μέρες απ’ τη ζωή του ζευγαριού.

Άμα θες να παντρευτείς το Φλεβάρη μη διαλέξεις,

Που ν’ ο μήνας ο λειψός κι άσχημα πολύ θα μπλέξεις.

 

Αν πέφτει τρίχα στο κούτελο

Αν πέφτει τρίχα στο κούτελοσημαίνει ότι θα δούμε κάποιον δικό μας να έρχεται από μακριάΑν η τρίχα επίμοναμας ενοχλεί,

Στο κούτελό μου έπεσε μια τρίχα απ’ το κεφάλι,

Θεός να βάλει το χέρι του να ‘ναι καλό σημάδι.

Αν ξεπετά το αριστερό μάτι

Αν ξεπετά το αριστερό μάτι σημαίνει ότι θα δούμε κάτι που θα μας λυπήσει.

Άμα το μάτι σου τα’ αριστερό ανοίγει και σφαλίζει,

κάτεχε πως η μοίρα σου κακό σου ντουχουντίζει.

Αν ξεπετά το δεξί μάτι

Αν ξεπετά το δεξί μας μάτισημαίνει ότι θα δούμε κάτι καλό, που θα μας χαροποιήσει.

Το μάτι σου το δεξιό είναι λαμπρό αστέρι,

Βλέπει καλά κι ευχάριστακόβει σαν το νυστέρι.

Αν βουίζει το αυτί

Αν βουίζει το αυτί μας σημαίνει ότι θ ακούσουμε κάτι γρήγορα.

Αν βουίζει το αυτί σουάκουσε καλό χαμπέρι,

ν’ ανημένεις τη χαρά σου από νιό και κανακάρη.

Το όνειρο της Κυριακής

Το όνειρο που θα δούμε το Σαββάτο βράδυ , ξημερώματα Κυριακής ξεδιαλύνει μέχρι το μεσημέρι.

Τση Κυριακής το όνειρο να ‘ναι χαριτωμένο ,

να ξεδιαλύνει όμορφα και να ‘ναι ευλογημένο.

Αν έχουμε φαγούρα στο αριστερό χέρι

Αν μας τρώει τα’ αριστερό χέρι εσωτερικά της παλάμηςσημαίνει ότι θα πάρουμε γρήγορα χρήματαΑν ηφαγούρα είναι έντονηθα πάρουμε πολλά χρήματα.

Αν σε ξύνει τα’ αριστερό , κάτι καλό θα πάρεις,

ή χρήματα ή πράγματα σίγουρα θε να λάβεις.

Αν έχουμε φαγούρα στο δεξί χέρι

Αν έχουμε φαγούρα στο δεξί χέρισημαίνει ότι θα δώσουμε χρήματα και μάλιστα εκεί που δεν έχουμεπροβλέψει.

Αν σε ξύνει το δεξί σουετοιμάσου να τα δώσεις,

ανέ χρωστάς κι αν δε χρωστάς σίγουρα θα πληρώσεις.

Αν μας ξύνει η πλάτη μας

Αν μας ξύνει η πλάτη μας σημαίνει θα φάμε ξύλο και λέμε σαν απειλή:

Σε ξύνει η πλάτη σου μου φαίνεται.

Μανα μουκυρά μάνα μουη πλάτη μου με ξύνει,

κι ήθελα και να κάτεχα γιατί τόση βιασύνη.

Αν σπάσει καθρέφτης

Το σπάσιμο του καθρέφτηόταν μάλιστα δε συμβεί από αδεξιότητασημαίνει ότι κάτι κακό θα συμβεί στηνοικογένειαΜπορεί θάνατος ή κάποια σοβαρή αρρώστια.

Ήσπασεμωρέ γυναίκα ο καθρέφτης του σπιτιού μας.

Το πέσιμο του πιρουνιού όταν τρώμε

Όταν τρώμε και μας πέσει κάτω το πιρούνι , λέμε ότι κάποιος πεινάει και πρέπει να τον καλέσουμε να φάειΤο ίδιοσημαίνει και το περίσσιο πιρούνι που βάζουμε στο τραπέζι.

Τα πολλά σαλιγκάρια

Πολλοί πιστεύουν πώς όποια χρονιά υπάρχουν πολλά σαλιγκάριαθα πέσει φτώχια στην περιοχή εκείνη.

Από το βιβλίο:

«ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»

Του Βασίλη Χαραλαμπάκη

Εκδόσεις «ΣΜΗΡΝΙΩΤΑΚΗΣ»

Στο Β’ μέρος θα διαβάσουμε :

Παρατηρήματα και συνήθειες  της Κρήτης

Η σπάλα του ζώου

Καλό ποδαρικό καλό χερικό

Το προζύμι

Το βοδινό κρέας

Ο κουνενός

Το μάτιασμα

Το τάξιμο

Για την αλλαγή των ανέμων

Δε παρασέρνουν τη νύχτα

Κακό συναπάντημα

Η εμφάνιση του νέου φεγγαριού

Καιρικά φαινόμενα

Ο ζούδος στο κεφάλι

Το σφάξιμο του πετεινού

Το προζύμι δεν πρέπει να εκτεθεί στο φεγγαρι

Χιονισμένη αρχιμηνιά

Η ξεφουρνιά

Η κουρά των προβάτων

Οι καλικάτζαροι

Αγορά ενδυμάτων και ειδών υπόδησης

Αγοραπωλησίες

Απαγόρευση βοσκής ζώων

Το πάκτωμα της βοσκαριάς

http://www.creteonair.eu/

 Επιμέλεια αφιερώματοςΝταβιγλάκη Πόπη