ΕΛΛΑΔΑ

ΜΚΟ: Ευθύνη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, «δείχνει» η επίτροπος Ίλβα Γιόχανσον

Τόσο οι διεθνείς όσο και οι εγχώριες αρχές ανέκαθεν θεωρούσαν τη δράση των ΜΚΟ στην Ελλάδα ολίγον τί «ξέφραγο αμπέλι». Εξάλλου, στο αποκορύφωμα της μεταναστευτικής κρίσης στην Ελλάδα- τότε που πέρασαν από την χώρα πάνω από ένα εκατομμύρια άτομα με προορισμό τη Βόρεια Ευρώπη – ο ρόλος τους χαρακτηρίστηκε τουλάχιστον αμφιλεγόμενος.

Ένας άγνωστος αριθμός μη κυβερνητικών φορέων είχε ενεργοποιηθεί, τόσο ελληνικών  όσο και διεθνών, αντικαθιστώντας κάποιες φορές το κράτος και τις αρχές ασφαλείας. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, υπήρξαν καταγγελίες ότι ΜΚΟ καθοδηγούσαν μετανάστες για να φτάσουν από τα τουρκικά παράλια στην Ελλάδα. Να θυμίσουμε ότι με την κατηγορία της διεθνούς παράνομης μεταφοράς προσφύγων και μεταναστών δικάστηκαν στη Μυτιλήνη τρεις Ισπανοί και δυο Δανοί εθελοντές. Σε άλλες περιπτώσεις, υπήρξαν μέλη ΜΚΟ που ανέπτυξαν παράνομη δραστηριότητα παράλληλα με το τυπικό τους έργο, έχοντας ως κίνητρο είτε το κέρδος είτε την ιδεοληψία. Αυτός είναι και ο λόγος που έστω τον προηγούμενο μήνα (κάλλιο αργά, παρά αργότερα) συστάθηκε, μεταξύ άλλων, μητρώο μελών των μη κυβερνητικών οργανώσεων, ώστε να καταγράφονται επιτέλους οι υπάλληλοι και οι συνεργάτες των οργανώσεων.

Εκτός από παρατυπίες που αφορούσαν τη λειτουργία των ΜΚΟ, όμως, σημειώθηκαν και οικονομικές ατασθαλίες. Εξάλλου, ακόμα και οι αρμόδιοι υπουργοί της περιόδου, ούτε λίγο, ούτε πολύ είχαν παραδεχθεί ότι το νομοθετικό πλαίσιο ευνοούσε μία μορφή ασυδοσίας. Για αρκετά χρόνια δεν υπήρχε ούτε σχετικό μητρώο καταγραφής των ίδιων των ΜΚΟ, με αποτέλεσμα να διακινείται χρήμα της Ε.Ε. σε ιδιωτικούς φορείς χωρίς να γνωρίζει κανείς ποιοι είναι, τί έργο παράγουν ή ποια είναι η ατζέντα τους. Αξιοσημείωτο είναι ότι μετά από σχετική έρευνα αποδείχθηκε ότι το 2017 η αναλογία εργαζομένων της ΜΚΟ και των μεταναστών ήταν 1 προς 7. Σε κάθε έναν εργαζόμενο σε ΜΚΟ, αντιστοιχούσαν εφτά πρόσφυγες-μετανάστες, κάτι που δεν αποτυπωνόταν στις συνθήκες διαβίωσης των τελευταίων.

Όπως και να έχει, η διακίνηση των κονδυλίων για το προσφυγικό μέσω των ΜΚΟ δεν αποτελεί κάτι νέο. Ούτε καν η σπατάλη αυτών. Προκύπτει από την απόφαση του Μαρτίου του 2016 της Ε.Ε. που συνόδευσε τη συμφωνία Ευρώπης-Τουρκίας, την οποία ενέκρινε και υπέγραψε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι αποφασίστηκε ότι κανένα κονδύλι δεν θα φτάσει στο ελληνικό κράτος, αλλά θα περάσει στα ταμεία των ΜΚΟ.

Μετά, όμως, από σχετική ερώτηση της Εύας Καϊλή, η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ευρωπαϊκής Ένωσης Ίλβα Γιόχανσον αποκάλυψε κάτι ιδιαίτερα ενδεικτικό για τα εγκλήματα του παρελθόντος που δυσχεραίνουν περαιτέρω το σήμερα. Εκτός του ότι η ΕΕ έχει δεσμεύσει πάνω από 2,23 δις ευρώ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, προκύπτει και επισήμως ότι οι δυσκολίες απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ στην Ελλάδα ήταν αυτές που οδήγησαν στην εμπλοκή των ΜΚΟ. Ακόμα και έτσι, όμως, η πραγματικότητα είναι ότι οι μη κυβερνητικές οργανώσεις δεν ήταν ποτέ σε θέση να λειτουργήσουν αυτόνομα, όπως είχε φανεί να εννοηθεί. Όπως χαρακτηριστικά εξηγεί στην γραπτή απάντησή της η επίτροπος, οι ΜΚΟ ήταν ναι μεν «επιλέξιμες ως άμεσοι δικαιούχοι αλλά μπορούσαν μόνο να είναι συνδικαιούχοι». Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για την ανάθεση και την επιλογή των έργων και των δικαιούχων στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων. Ως εκ τούτου, η άναρχη και αναποτελεσματική κατάσταση που επικρατούσε τα τελευταία χρόνια δεν είναι αποκλειστική ευθύνη των ΜΚΟ που σουλατσάριζαν στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Το κράτος ήταν που τις επέλεγε και το κράτος ήταν που διατηρούσε την υψηλή εποπτεία, την ίδια στιγμή που ακόμα και οι πλέον αρμόδιοι πρώην υπουργοί αποποιούνταν τις όποιες ευθύνες, ρίχνοντας το μπαλάκι των ευθυνών στις ΜΚΟ. Οι αποκαλύψεις της επιτρόπου αφήνουν έκθετη την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι κληρονόμησαν Μόριες, παρ’ ότι υπήρξαν τόσο οι πόροι όσο και τα μέσα για μία καλύτερη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, όσο και των σχετικών κονδυλίων που διατέθηκαν.