ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥΚΡΗΤΗ

Νερόμυλοι στο Οροπέδιο Λασιθίου

Στο Λασίθι ξέρουμε ότι υπάρχουν ανεμόμυλοι ,αλλά στη Νότια και δυτική του  πλευρά ,που έχει πολλές πηγές υπάρχουν  νερόμυλοι που λειτουργούσαν μέχρι και το 1950 που σταμάτησε ο τελευταίος. Ξεχασμένοι απο τους ιδιοκτήτες τους και το κράτος, ρημαγμένοι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τον πανδαμάτωρα χρόνο, αφού για το Δήμο και τους Λασιθιώτες ,δύο αξιοθέατα υπάρχουν στο Λασίθι ,το Δικταιον Άντρο και οι ανεμόμυλοι.
Η σελίδα σας αποκαλύπτει αυτά τα άγνωστα μνημεία της προβιομηχανικής εποχής στο Οροπέδιο Λασιθίου μήπως ευαισθητοποιηθουν οι τοπικοί σύλλογοι και ο  Δήμος προς όφελος των μνημείων .
Ξεκινάμε απο τους δυο νερόμυλους  του Καμινακιου στην Αγία Παρασκευή.Η πληροφόρηση απο τον Ιωάννη Καραβαλακη αναφέρει ότι ήταν τρεις αλλά ο ένας γκρεμιστηκε με την διάνοιξη του δρόμου .Των μύλων αυτών σώζεται μόνο η υδατοπτωση τους, της   οποίας οι πέτρες ήταν δύσκολο να αφαιρεθούν και να κτιστούν σπίτια στο χωριό. Οι στέρνες και τα σπιτάκια του μηχανισμών που αλεθε το αλεύρι  έχουν εξαφανιστεί.Η  λειτουργια τους σταμάτησε την Κατοχή.Ενα μνημείο που εύκολα μπορεί να αναδειχθεί ώστε να αποκαλυφθει άλλη μια ψηφιδα της ιστορίας του Λασιθιου.Δε χρειάζεται να επαναλειτουργήσουν αλλά αφού είναι δίπλα στην Αγία Παρασκευη θα  ήταν ενα κόσμημα  για το χωριό η δημιουργία ενός πάρκου.Η Εκκλησία δίπλα στους νερόμυλους  έχει τύχει ανακαινίσεως ,έτσι  τώρα μπορούν κλήρος και λαός να αναδείξουν τους δυο αυτούς νερόμυλους .Εδω μετα την πρώτη δημοσίευση αυτής της ανάρτησης εμφανίστηκε και ιδιοκτήτης και έθεσε  με κόκκινη μπογιά το γράμμα Μ στον ενα από αυτούς.Από πληροφορίες της κ.Τσιχλή το γένος  Σκυβαλακη,98 ετών,σήμερα που ζεί στη Νεάπολη,ο πρώτος ανήκει στην οικογένεια Μαρινάκη ,ο δεύτερος στην οικογένεια Σκυβαλάκη και ο τρίτος που δεν υπάρχει πιά  σε πολλές οικογενειες και μεταξύ αυτών και στην οικογένεια Καπαρού απο τις Μάλλες
Προχωρούμε στο χωριό Μαγουλάς ,βόρεια  του επαρχιακού δρόμου  στο νερόμυλο του Ντολαψή απο τον οποίο σώζεται η υδατοπτωση και διέρχεται δίπλα από αυτόν  ένα μονοπάτι με αιωνόβια δένδρα.
Ένας άλλος  νερόμυλος είναι στο Ψυχρό , κοντά στην εκκλησία του Αγίου Κύριλλου απο τον οποίο σώζεται η υδατοπτωση και το αυλάκι του νερού. Εδω οι πέτρες της στέρνας έχουν εξαφανιστεί ,μάλλον επαναχρησιμοποιήθηκαν .
Νότια του Χωριού Πλάτη στο δάσος πανω απο το Χωριό, απέναντι απο την οικία Καρδουλάκη ευρίσκεται άλλος ένας νερόμυλος σε σχετικά καλή κατάσταση με ωραία υδατοπτωση .Στο νερόμυλο έφτασα απο πληροφορίες του Κυρίλλου Σμυρνακη.
Στον Άγιο Χαράλαμπο στη πρώτη βρύση απο Πλάτη δίπλα στον επαρχιακό,απο τη μεριά του κάμπου σώζεται η υδατοπτωση σκεπασμένη απο κισσους του νερόμυλου ο οποίος λειτούργησε μέχρι το 1950.
Για την ιστορία υπήρχε άλλος ενας στον Αβρακόντε , ο οποίος δεν υπάρχει σημερα.
Στην καταγραφή των νερομυλων του Καμινακιου  βοήθησε η πληροφορία του κ.Κώστα Φουκαράκη στο facebook αλλά και μια ανάρτηση του Γιάννη Καραβαλάκη για τους υπόλοιπους νερόμυλους του Οροπεδίου Λασιθίου και τον ευχαριστώ γι αυτο.

Η μοναδική φωτογραφία του Νερόμυλου στο Ψυχρό στον Άγιο Κύριλλο ,Έτος 1913
Υδατόπτωση νερόμυλου Καμινάκι
Υδραγωγός νερόμυλου  Καμινάκι
Υδατόπτωση νερόμυλου   Καμινάκι
Αυλάκι νερού στο νερόμυλο του Αγίου Κυρίλλου
Νερόμυλος Αγίου Κυρίλλου Υδατοπτωση
Νερόμυλος Πλάτης Υδατοπτωση
Νερόμυλος Γεροντομουρι Υδατοπτωση
Νερόμυλος Πλάτης
Νερόμυλος Πλάτης Στέρνα
Νερομυλος Μαγουλά
Έρευνα  Κείμενο Φωτογραφίες Γεώργιος Μακρακης @dikteos
http://diktaios.blogspot.com