ΚΡΗΤΗΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Οι σφραγίδες της Κρήτης από την Επανάσταση του ’21 μέχρι την Κρητική Πολιτεία

Οι σφραγίδες αδιαμφισβήτητα αποτυπώνουν την ταυτότητα μίας Πολιτείας ενώ πολλές φορές αποτελούν και μία σημαντική πηγή για ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα.

Η Κρήτη είναι ένας τόπος που έχει μία πλούσια ιστορία γεμάτη από αγώνες και επαναστάσεις. Όλη αυτή η ιστορία έχει αποτυπωθεί και από πλήθος σφραγίδων που χρησιμοποιούσαν ομάδες επαναστατών αλλά και τοπικών αρχών.

Το cretapost σήμερα δημοσιεύει δεκαπέντε σφραγίδες που αφορούν την περίοδο 1821 – 1898. Από την Επανάσταση, δηλαδή, στην Κρητική Πολιτεία.

sfragides1

Αριστερά: Η σφραγίδα της κοινότητας Σφακίων από το 1819-1921

Αναγράφεται: ΕΞΕΔΟΘΗ Η ΣΦ[ΡΑΓΙ]Σ ΚΙΝΩΟΤΗΣ ΤΩΝ ΣΦΑΚΙΟΝ 1819

Ουσιαστικά πρόκειται για την αρχαιότερη σφραγίδα της περιόδου των μεγάλων επαναστάσεων της Κρήτης. Είναι η τριμερής σφραγίδα του Κομιτάτου των Σφακίων και βρίσκεται σε πολλά έγγραφα της περιόδου 1819-1821.

(Ιστορικόν Αρχείον Κρήτης)

Δεξιά: Η σφραγίδα της γενικής διοίκησης Κρήτης 1821

Αναγράφεται: ΣΦΡΑΓΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΚΡΗΤΗΣ 1821

Ουσιαστικά πρόκειται για την επίσημη σφραγίδα της πολιτικής οργανώσεως της Κρήτης. Βρίσκεται σε πολλά έγγραφα της περιόδου 1821-1825.

(Ιστορικό Αρχείο Κρήτης)

sfragides2

Αριστερά: Η σφραγίδα του τότε υπουργείου Οικονομίας της Κρήτης

Αναγράφεται: ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1823

Πρόκειται για την σφραγίδα του Γενικού Φροντιστηρίου (υπουργείου) της Οικονομίας της Κρήτης. Χρησιμοποιούσαν ως σύμβολο την θεά Αθηνά. Στις 21 Μαΐου του 1822 αποφασίστηκε ότι ο επίσημος τύπος της σφραγίδας της πολιτικής διακυβέρνησης της Κρήτης θα έφερε ως σύμβολο την Αθηνά. Χρησιμοποιήθηκε σε όλες τις υπηρεσίες της προσωρινής Πολιτείας της Κρήτης.

(Συλλογή Μουσείου Μπενάκη)

Δεξιά: Η επίσημη σφραγίδα της επανάστασης του 1841

Αναγράφεται: ΚΡΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Πρόκειται για την επίσημη σφραγίδα της επανάστασης του 1841. Σώζεται σε έγγραφο της 14 Ιουνίου 1841 από τους Κομιτάδες Σφακίων, με τις υπογραφές των μελών του Προεδρείου.

(Ιστορικό Μουσείο Κρήτης)

sfragides3

Αριστερά: Η σφραγίδα της επανάστασης του 1866-1869

Αναγράφεται: ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ 1866

Ουσιαστικά πρόκειται για την επίσημη τετραμερής σφραγίδα της επαναστάσεως του 1866-1869.

(Ιστορικό Μουσείο Κρήτης)

Δεξιά: Η επίσημη σφραγίδα της πολιτικής εξουσία κατά την επανάσταση 1866-69

Αναγράφεται: ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Πρόκειται για την επίσημη σφραγίδα της πολιτικής εξουσίας κατά τη μεγάλη επανάσταση 1866-69. Φέρει τα σύμβολα του Βασιλείου της Ελλάδος, καθώς με την επανάσταση αυτή οι αγώνες της Κρήτης προσλαμβάνουν πλέον εθνικό προσανατολισμό, και το παλαιό σύνθημα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ» γίνεται τώρα «ΕΝΩΣΙΣ ή ΘΑΝΑΤΟΣ».

(Ιστορικόν Μουσείον Κρήτης)

sfragides4

Αριστερά: Η σφραγίδα της ιστορικής μονής του Αρκαδίου πριν από το ολοκαύτωμα

Αναγράφεται: ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΑΚΗ ΜΟΝΙ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡ[ΟΣ] ΧΡΙΣ[ΤΟΥ] ΑΡΚΑΔΙ ΕΝ ΡΕΘΥΜΝΗ ΚΡΗΤΗΣ 1864

Πρόκειται για την σφραγίδα της ιστορικής μονής του Αρκαδίου πριν από το ολοκαύτωμα.

Μάλιστα οι πολιορκημένοι του Αρκαδίου έβαλαν την συγκεκριμένη σφραγίδα στην δραματική επιστολή που απέστειλαν στον Π. Κορωναίο, λίγες ώρες πριν από το ολοκαύτωμα:

«Γενναιότατε Αρχηγέ Π. Κορωναίε, προφθάστε μιαν ώραν ταχύτερον, διότι μας έκλεισε και τακτικός και άτακτος στρατός πολύς. Εν τη ιερά Μονή Αρκαδίου, την 8 9/μβρίου 1866. Εν βία μεγίστη, Καθηγούμενος Γαβριήλ. Ι. Δημακόπουλος».

Τιμ. Βενέρη ό.π., 250

Δεξιά: Η σφραγίδα της επιτροπής των πέντε δυτικών επαρχιών του νομού Ηρακλείου

Αναγράφεται: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΜΗΜ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ ΕΠΑΡΧΕΙΩΝ (1878)

Πρόκειται για τα επαρχεία των πέντε δυτικών επαρχιών του Νομού Ηρακλείου (Μαλεβιζίου, Τεμένους, Καινουργίου, Πυργιωτίσσης και Μονοφατσίου) που αποτελούσαν ιδιαίτερη διοίκηση κατά την επανάσταση του 1878 με την επωνυμία «Επιτροπή του Τμήματος Ηρακλείου των πέντε επαρχείων».

(Ιστορικόν Μουσείον Κρήτης)

sfragides5

Αριστερά: Σφραγίδα αδελφότητας των Κρητών στην Κωνσταντινούπολη

Αναγράφεται: ΜΗΤΡΙΣ. Η ΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ

Σφραγίδα της αδελφότητας των Κρητών στην Κωνσταντινούπολη το 1885.

 (Ιστορικόν Μουσείον Κρήτης)

Δεξιά: Η σφραγίδα της συνέλευσης των Κρητών κατά την επανάσταση του 1897

Αναγράφεται: ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ

Πρόκειται για την σφραγίδα της επανάστασης του 1897 που αποφασίστηκε στην συνέλευση των Κρητών που έγινε στις 28 Οκτωβρίου στο Μελιδόνι. Μάλιστα, σε αυτή την συνέλευση αποφασίστηκε η ονομασία «Συνέλευσις Κρητών» με την σφραγίδα να έχει σύμβολο τον μυθικό βασιλέα της Κρήτης Μίνωα καθήμενο επί θρόνου.

sfragides6

Αριστερά: Η σφραγίδα της Επαναστατικής Συνελεύσεως του 1897

Αναγράφεται: ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ ΚΡΗΤΗΣ 1897

Η σφραγίδα της Επαναστατικής Συνελεύσεως του 1897, με τα σύμβολα του ελληνικού βασιλείου.

(Αρχείον Δημ. Στεφανίδη)

Δεξιά: Η σφραγίδα του Ιερού Φοιτητικού Λόχου του Ηρακλείου

Αναγράφεται: ΙΕΡΟΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΣ ΛΟΧΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΩΤΩΝ

Ε[ΝΩΣΙΣ] Η Θ[ΑΝΑΤΟΣ]

Πρόκειται για την σφραγίδα του Ιερού Λόχου των φοιτητών του Πανεπιστημίου Ηρακλείου.

(Αρχείον Δημ. Στεφανίδη)

sfragides7

Αριστερά: Η σφραγίδα του Τάγματος των Επίλεκτων Κρητών

Αναγράφεται: ΤΑΓΜΑ ΕΠΙΛΕΚΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ 1896

Ε[ΝΩΣΙΣ] ή Θ[ΑΝΑΤΟΣ]

Ο Ιωάννης Νταφώτης, λοχίας του Ελληνικού Στρατού καταγόμενος από το χωριό Αβδού της Πεδιάδος, οργάνωσε το 1896 σώμα εθελοντών, το οποίο ονόμασε «Τάγμα Επιλέκτων Κρητών».

Δεξιά: Η σφραγίδα της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης

Αναγράφεται: ΙΕΡΑ ΕΠΑΡΧΙΑΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

Πρόκειται για την σφραγίδα της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης. Μάλιστα ο Τίτος Επίσκοπος Πέτρας όταν ελευθερώθηκε η Κρήτη ανέφερε σε επιστολή του: Επιτέλους δυνάμεθα και ημείς οι Κρήτες να ονομάσωμεν εαυτούς με το γλυκύτατον όνομα ελευθέρους.

sfragida14

Η σφραγίδα της ελεύθερης «Κρητικής Πολιτείας»

Αναγράφεται: ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Ο τύπος της σφραγίδας «ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ» με σήμα τον Μίνωα ένθρονο, χρησιμοποιήθηκε μετά την οριστική απόφαση της Αυτονομίας (16 Οκτωβρίου – 10 Δεκεμβρίου 1898) και μεταβλήθηκε απλώς ο λογότυπος «ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ».

Από το βιβλίο του Θεοχάρη Δετοράκη «Σφραγίδες Κρητικής Ελευθερίας».

Cretapost.