ΚΡΗΤΗΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ

Ο Μαορί που πολέμησε στη «Μάχη της Κρήτης» και ερωτεύθηκε μια κρητικοπούλα.

20 Μαΐου 1941. Ο ουρανός της Κρήτης σκεπάστηκε από εκατοντάδες γερμανικά αεροπλάνα. Οι Γερμανοί ήθελαν να καταλάβουν το νησί γιατί είχε μεγάλη στρατηγική σημασία. Ο Χίτλερ έδωσε εντολή για την πρώτη και τελευταία αεροπορική επιδρομή με αλεξιπτωτιστές στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Από τα αεροπλάνα άρχισαν να πέφτουν χιλιάδες αλεξιπτωτιστές. Οι πρώτοι προσγειώθηκαν κοντά στο αεροδρόμιο του Μάλεμε στα Χανιά. Οι γερμανοί στρατιώτες είχαν στόχο την κατάληψη του υψώματος 107 που βρισκόταν στο επίκεντρο του αεροδρομίου. Αν καταλάμβαναν το ύψωμα το αεροδρόμιο θα ήταν πλέον υπό τον έλεγχό τους. Οι επόμενοι καταδρομείς δεν θα έπεφταν με αλεξίπτωτο αλλά θα προσγειώνονταν μαζί με βαρύ οπλισμό.

Για να μη συμβεί αυτό την περιοχή υπερασπίζονταν περίπου 600 Νεοζηλανδοί, από τους συνολικά 7.770 που είχαν φτάσει στο νησί μαζί με τους Βρετανούς και Αυστραλούς συμμάχους.
Οι 600 Νεοζηλανδοί διασκορπίστηκαν για να προστατέψουν από τη γερμανική απειλή μία περιοχή περίπου επτά χιλιομέτρων.
Παρά την αντίσταση που προέβαλαν, δεν κατάφεραν να αποκρούσουν τον εχθρό.

Η Κατίνα και ο Νεντ σε χορό

Ανάμεσά τους ήταν και ο Νεντ Νέιθαν. Ο Νέιθαν ανήκε στη φυλή των Μαορί. Ήταν ένας από τους 619 Μαορί που έφτασαν στο νησί για να πολεμήσουν. Κατά τη διάρκεια της μάχης για την υπεράσπιση του Μάλεμε, ο Νέιθαν τραυματίστηκε σοβαρά, κυρίως στον γοφό και στο ένα μάτι.

Από το χτύπημα ο Νεοζηλανδός στρατιώτης έχασε τις αισθήσεις του και έπεσε στο έδαφος. Οι συμπολεμιστές του νόμιζαν ότι ήταν νεκρός και τον εγκατέλειψαν στο πεδίο της μάχης. Λίγο αργότερα, ο Νέιθαν ξύπνησε ανάμεσα σε δεκάδες πτώματα και βαριά τραυματισμένους.
Όπως θρυλείται, Κρητικοί μαχητές τον βρήκαν, τον περιέθαλψαν και τον βοήθησαν να διαφύγει μαζί με άλλους στην Αίγυπτο.

Όπως αναφέρει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, Γιώργος Κυριακόπουλος στο βιβλίο του, «The Nazi Occupation of Crete: 1941-1945″, ο Νέιθαν επιβιβάστηκε σε καΐκι στη Σούδα. Ωστόσο, δεν κατάφερε να φτάσει στον προορισμό του. Το καΐκι βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς. Όσοι πρόλαβαν, έπεσαν στο νερό για να σωθούν. Ο Νέιθαν μαζί με μερικούς άλλους κατάφερε να κολυμπήσει μέχρι την ακτή.
Μόλις έφτασε, λιποθύμησε. Δεν είχε φάει και δεν είχε πιει νερό για μέρες. Το τραύματά του ήταν ακόμη νωπά και είχε εξαντληθεί.

Ο Νεντ Νέιθαν και η Κατίνα Τολάκη στη Νέα Ζηλανδία. Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ του Michael Havas «Once upon an island»

Ο κίνδυνος να τον πάρουν αιχμάλωτο οι Γερμανοί ή να τον σκοτώσουν ήταν μεγάλος.
Όμως, την κατάλληλη στιγμή Κρητικοί τον βρήκαν και τον έσωσαν.
Ο Νέιθαν ξύπνησε στο σπίτι της οικογένειας Τοράκη στη Σκλαβοπούλα. Ο πατέρας ήταν γιατρός και φρόντισε τις πληγές του.
Του έδωσαν φαγητό. Ο Νέιθαν έμεινε στο σπίτι τους για μήνες. Του έμαθαν την ελληνική γλώσσα και φράσεις από την κρητική διάλεκτο για να μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερος και να προσποιείται ότι είναι Έλληνας. Στο σπίτι ζούσε και η ανιψιά του γιατρού, η Κατίνα. Ο Νέιθαν την ερωτεύτηκε από την πρώτη στιγμή.
Όμως, ο Νεοζηλανδός δεν αποκάλυψε αμέσως τα αισθήματά του. Περίμενε την κατάλληλη στιγμή.
Κατά διαστήματα ανέβαινε στα βουνά της Κρήτης και πολεμούσε στο πλευρό των ανταρτών.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Γιώργο Κυριακόπουλο, συνελήφθη δυο φορές από την Γκεστάπο, αλλά κατάφερε να τη γλιτώσει γιατί τους έπεισε ότι ήταν Κρητικός. Όμως, την τρίτη φορά δεν κατάφερε να τους ξεγελάσει.
Κάποιος τον είχε καταδώσει. Οι Γερμανοί τον ανέκριναν για να αποκαλύψει το όνομα της οικογένειας που του είχε προσφέρει καταφύγιο. Παρά τα βασανιστήρια και τα χτυπήματα που δέχτηκε, ο Νέιθαν δεν μίλησε.
Δεν θα πρόδιδε ποτέ τους ανθρώπους που τον είχαν σώσει και την αγαπημένη του.

Ομάδα Ελλήνων μεταναστών, που έφτασαν με το πλοίο Goya στη Νέα Ζηλανδία. Η φωτογραφία ελήφθη στις 3 Μαΐου 1951 από έναν φωτογράφο του Evening Post. Πηγή: Greece at WWII Archives

Οι Γερμανοί τον έστειλαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των αιχμαλώτων στα σύνορα της Πολωνίας με τη Γερμανία. Έμεινε εκεί για περίπου τρία χρόνια. Όμως, από τα βασανιστήρια που δέχτηκε, ο οργανισμός του είχε εξαντληθεί και πλέον είχε και σοβαρά τραύματα. Έτσι, μόλις τελείωσε ο πόλεμος τον έστειλαν στην Αγγλία για να τον περιθάλψουν. Είχε χάσει την όρασή του από το ένα μάτι, το σαγόνι του ήταν σπασμένο και είχε τραύματα σε όλο του το σώμα από σφαίρες.

Όταν έγινε καλά, πήγε στην Κρήτη και αποκάλυψε στην νεαρή Κρητικοπούλα τον έρωτά του. Τα τέλη του 1945 έγινε ο γάμος τους.
Όμως, ο Νέιθαν έπρεπε να επιστρέψει στη χώρα του. Μόλις έφτασε στη Νέα Ζηλανδία, μίλησε με την κυβέρνηση για να επιτρέψει στους εξαθλιωμένους Έλληνες να ζήσουν στη χώρα τους. Τα χρόνια που ακολούθησαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετανάστευσαν περίπου 6.000 Έλληνες στη Νέα Ζηλανδία.

Ανάμεσά τους ήταν και η Κατίνα που κατάφερε να πάει κοντά στον αγαπημένο της. Η Κατίνα μπήκε στη φυλή των Μαορί και έζησε το υπόλοιπο της ζωής της στη Νέα Ζηλανδία. Έκαναν τρεις γιους. Τους έμαθαν την ελληνική γλώσσα και μεγάλωσαν με τα ελληνικά έθιμα. Κατά διαστήματα επισκέπτονταν την Ελλάδα, ώστε τα παιδιά να μάθουν τη δεύτερη χώρα καταγωγής τους, αλλά και να δουν τους συγγενείς τους.

Ο Νεντ Νέιθαν πέθανε το 1987. Από τότε η Κατίνα Τοράκη δεν ξαναγύρισε στην Ελλάδα. Πέθανε το 1996.

Η αρχική φωτογραφία προέρχεται από το βιβλίο της Patricia Grace «Ned & Katina: A True Love Story»

ΠΗΓΗ: mixanitouxronou.gr