ΚΡΗΤΗΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο Ναός του Αγίου Πέτρου της Μονής του Τάγματος των Δομηνικανών στο Ηράκλειο

Δυτικά από το φρούριο  Κούλε, εκτείνεται η δυτική παραλιακή λεωφόρος του Ηρακλείου, η λεωφόρος Σοφοκλή Βενιζέλου. Το Μπεντενάκι, δηλαδή μικρό τείχος.

 

Προχωρώντας λοιπόν , στην παραλιακή λεωφόρο προς τα δυτικά, βλέπουμε αριστερά  τον αναστυλωμένο Ναό του Αγίου  Πέτρου, της Μονής του Τάγματος των Δομηνικανών . Επί Ενετοκρατίας, ήταν από τους πιο σημαντικούς ναούς της πόλης.

 

Επιμέλεια-φωτογραφίες: Παπουτσάκη Βασιλική

 

Ο Ναός του Αγίου Πέτρου χτίστηκε κατά της αρχές της Ενετοκρατίας στο Ηράκλειο ως Καθολικό της Μονής του Τάγματος των Δομηνικανών. (Domenicani Predicatori).  Αρχιτεκτονικά ανήκει στον τύπο που χρησιμοποιούσαν οι Δομηνικανοί κατά τον 13ο αιώνα, ένα τύπο ο οποίος ακολουθούσε στοιχεία της αρχιτεκτονικής των Κιστερκιανών Μοναχών του 12ου αιώνα. Στην αρχική του μορφή ήταν Ναός μονόκλιτος, ξυλόστεγος και με ελαφρά προεξέχον εγκάρσιο κλίτος έμπροσθεν του Πρεσβυτερίου.

 

Το τελευταίο ήταν ορθογώνιο, καλυπτόμενο από δύο χαμηλά σταυροθόλια και πλαισιούμενο από δύο συμφυή τετράγωνα παρεκκλήσια. Την ανατολική του πλευρά διαμόρφωνε όχι ημικυκλική, αλλά τετράγωνη και κοσμημένη σε όλο της το πλάτος με ένα μεγάλο τρίλοβο άνοιγμα…

 

Καθ όλη τη διάρκεια της Ενετοκρατίας, τόσο στο εσωτερικό δάπεδο του Ναού όσο και εξωτερικά, περιμετρικά των τοίχων του, εγίνονταν ταφές επιφανών πολιτικών και πνευματικών ηγετών του Ηρακλείου.

 

Ο σεισμός του 1508 προξένησε μεγάλες καταστροφές στο ναό.

Στο βόρειο και νότιο τοίχο του ναού ανοίγονται παράθυρα διαφορετικών τύπων που έγιναν είτε κατά την τουρκοκρατία, ή παλαιότερα. Συνέχεια με το ιερό και προς τη νότια πλευρά υπάρχουν παρεκκλήσια. Άλλες κτιριακές κατασκευές υπάρχουν στη βόρεια και στη δυτική πλευρά του ναού.

 

Κατά τη διενέργεια ανασκαφών που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή του ναού (περιοχή Καστέλλας) αποκαλύφθηκαν τάφοι της β” βυζαντινής περιόδου και κάτω από αυτούς εκτεταμένη εγκατάσταση αραβικής περιόδου από την οποία προέκυψαν πλήθος στοιχείων για την αρχιτεκτονική και τον τρόπο ζωής της εποχής εκείνης. Τα ευρήματα από την ανασκαφή αυτή εκτίθενται στο  Ιστορικό Μουσείο.

Όλη δε, η περιοχή αυτή έχει απαλλοτριωθεί προκειμένου να διασωθούν οι αρχαιότητες και ο ιστορικός της χαρακτήρας όπως επίσης και να εξασφαλιστεί η ελεύθερη θέαση του ναού της ενετοκρατίας.


Ο ναός του Αγ. Πέτρου, εν μέρει κατεστραμμένος κατά την τουρκοκρατία,μετατράπηκε σε τζαμί του Σουλτάν Ιμπραχίμ με μιναρέ στη νοτιοδυτική του γωνία. Σήμερα, αναστηλώνεται υπό την επίβλεψη της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης. Μετά την αποπεράτωση των εργασιών, ο ιερός χώρος θα χρησιμοποιηθεί ως επετειακός Ναός και τόπος διεξαγωγής διεθνών διορθοδόξων, διαχριστιανικών και διαθρησκειακών συναντήσεων.

Iscreta