ΚΡΗΤΗ

Τυροζούλι (ένα «σπιτικό» κρητικό τυράκι)

Κατά γενική ομολογία τα τυροκομικά προϊόντα της Κρήτης είναι από τα πιο νόστιμα. Τι να πρωτοαναφέρω! Τις μυζήθρες μας, τις γραβιέρες μας, τις κεφαλογραβιέρες μας τα κεφαλοτύρια μας, τους αθοτύρους μας ; Αφήνω το γιαούρτι, το ανθόγαλα, τη στάκα και το στακοβούτυρο!

 

Η παραδοσιακή κρητική τυροκομία έχει τις ρίζες της στην μυθολογία. Μη ξεχνάμε την  Αμάλθεια, την αίγα που ανέθρεψε  τον Κρητογενή Δία και που το κέρας της ακόμη και σήμερα συμβολίζει την αφθονία αγαθών ! Το γάλα των αιγοπροβάτων της Κρήτης επεξεργάζεται σήμερα με παραδοσιακούς τρόπους αλλά σε σύγχρονα πλέον τυροκομεία και δίνει εξαιρετικής ποιότητας τυριά. Εξάλλου τα ζώα του νησιού είναι ελευθέρας βοσκής και γι αυτό το γάλα τους έχει πρόσθετη νοστιμιά.

Το τυρί έχει κυρίαρχη θέση στο κρητικό εδεσματολόγιο.Οι κρητικοί κατανάλωναν πάντα περισσότερο τυρί και γαλακτοκομικά προϊόντα, και λιγότερο  γάλα. Αυτό δεν φαίνεται να είχε αρνητικές συνέπειες στην υγεία τους τουλάχιστον στο παρελθόν. Αν και τα κρητικά τυριά είναι πλούσια σε λιπαρά,  τα υπόλοιπα λιπαρά της κρητικής διατροφής προέρχονταν από το ελαιόλαδο.Ίσως λοιπόν οι συνδυασμοί με τα υπόλοιπα προϊόντα που συνέθεταν το παραδοσιακό κρητικό διατροφικό πρότυπο να ήταν ιδανικοί για την εξασφάλιση υγείας!

 

Στην ενδοχώρα της Κρήτης ακόμη και στις μέρες μας πολλές οικογένειες εκτρέφουν αίγες ή πρόβατα, τόσα ώστε να μπορούν με το γάλα τους να παρασκευάζουν αρκετά από τα γαλακτοκομικά προϊόντα που χρειάζονται για οικογενειακή χρήση.

Ένα τυράκι οικιακής παρασκευής, που δύσκολα θα το βρείτε σε τυροκομεία αλλά πολύ εύκολα μπορείτε να το φτιάξετε στο σπίτι αν μπορείτε να βρείτε αιγοπρόβειο γάλα, είναι το τυροζούλι. Τρώγεται και φρέσκο και ξερό και είναι πολύ νόστιμο. Το πήξιμο του γάλατος γίνεται με ξινό, με ξύδι, με λεμόνι , ακόμη και με γάλα συκιάς ή βέβαια με πυτιά. Εγώ το έπηξα με ξινό.

 

Όταν ζήτησα από μια γειτόνισσά μου που διατηρεί μερικά ζώα  λίγο γάλα για να φτιάξω το τυροζούλι που θα δείτε , της ζήτησα παράλληλα και …τον τυροκομικό εξοπλισμό (τουπί και τουλουπάνι) . Το τυράκι μου έγινε θαυμάσιο, και με βλέπω να αγοράζω κατσικούλες στο προσεχές μέλλον. Άλλωστε πολλοί από μας θα το γυρίσουμε στην οικιακή οικονομία όπως πάνε τα πράγματα, συνδυάζοντας το τερπνόν με το ωφέλιμον…

 

Υλικά:

5 λίτρα αιγοπρόβειο γάλα

1,5 κουταλάκι του γλυκού ξινό

2-3 κουταλιές  αλάτι κατά προτίμηση χοντρό (αν πρόκειται να ξεράνουμε το τυροζούλι μας).

1 ποτήρι νερό

Επί το έργον:

Βάζουμε το γάλα να βράσει σε μεγάλη κατσαρόλα αφού το περάσουμε από λεπτό σουρωτήρι. Όταν φουσκώσει και πριν αρχίσει να κοχλάζει ρίχνουμε το διάλυμα του ξινού και ανακατεύουμε.Διαλύουμε το ξινό στο νερό και το αφήνουμε στην άκρη. Στρώνουμε το τουλουπάνι στο τουπί και το αφήνουμε κι αυτό στην άκρη.